Με το παρόν υπόμνημα, ως Εργατική Πρωτοπορία Δήμου Ρόδου, η μοναδική ανεξάρτητη συνδικαλιστική παράταξη του Συλλόγου Υπαλλήλων Δήμου Ροδίων, θέλουμε να επισημάνουμε την υποχρέωση του Δήμου Ρόδου, ως εργοδότης, να προχωρήσει σε άμεση αποτίμηση των Μέσων Ατομικής Προστασίας (ΜΑΠ) για το έτος 2018 και του Γάλακτος για τα έτη 2018 και έως τον Ιούνιο 2019 σε Χρήμα, στις Σχολικές Καθαρίστριες με συμβάσεις έργου.

Η υποχρέωση αυτή της δημοτικής αρχής Ρόδου στηρίζεται τόσο στο ισχύον νομικό πλαίσιο όσο και στην ήδη αποδοχή της συγκεκριμένης χρηματοδότησης, η οποία ουδέποτε αποδόθηκε σε παροχές στις Σχολικές Καθαρίστριες με συμβάσεις έργου.

Συγκεκριμένα:

Σύμφωνα με την ρητή πρόβλεψη της παρ. 3 του άρθρου 97 του ν. 4483/2017, «όλοι οι εργαζόμενοι με συμβάσεις ορισμένου χρόνου, καθώς και οι συμβασιούχοι μίσθωσης έργου των ΟΤΑ α’ και β’ βαθμού και των νομικών τους προσώπων», εφόσον απασχολούνται σε εργασίες που αναφέρονται στην Κοινή Υπουργική Απόφαση 53361/11.10.2006 (ΦΕΚ Β’ 1503), «δικαιούνται τα αντίστοιχα Μέσα Ατομικής Προστασίας (ΜΑΠ)», υπό τους όρους και προϋποθέσεις της εν λόγω ΚΥΑ.

Η ΚΥΑ 53361/2006 καθορίζει αναλυτικά τα είδη ΜΑΠ και τα μέτρα προληπτικής ιατρικής που παρέχονται στους εργαζομένους των ΟΤΑ. Μεταξύ αυτών προβλέπεται ρητά και «η χορήγηση ενός (1) λίτρου φρέσκου γάλακτος ημερησίως» σε κάθε εργαζόμενο που δικαιούται ΜΑΠ, ως μέτρο προστασίας της υγείας του.

Κατόπιν της νομοθετικής αυτής ρύθμισης, το Υπουργείο Εσωτερικών εξέδωσε το υπ’ αριθ. οικ. 4632/16.2.2018 έγγραφο-εγκύκλιο (ΑΔΑ: ΩΛΕΝ465ΧΘ7-5ΓΒ) με θέμα τη χορήγηση ΜΑΠ στις σχολικές καθαρίστριες. Στο έγγραφο αυτό διευκρινίζεται ότι «η ανωτέρω διάταξη καταλαμβάνει και τις καθαρίστριες σχολικών μονάδων που απασχολούνται με συμβάσεις μίσθωσης έργου», χωρίς καμία διάκριση, για λόγους ίσης μεταχείρισης προσωπικού που εκτελεί ίδια καθήκοντα στους ίδιους χώρους εργασίας.

Συνεπώς, «το προσωπικό αυτό δικαιούται και λαμβάνει τα προβλεπόμενα ΜΑΠ από το έτος 2018 και εφεξής», μετά την έναρξη ισχύος του ν. 4483/2017. Με άλλα λόγια, από 1/1/2018 οι σχολικές καθαρίστριες με σύμβαση έργου πρέπει να τυγχάνουν των ίδιων παροχών σε μέσα προστασίας (ένδυση, υπόδηση, γάντια, μάσκες κλπ.) και γάλα όπως και το υπόλοιπο μόνιμο ή ΙΔΑΧ προσωπικό καθαριότητας, στη βάση της αρχής της ισότητας.

Για την εφαρμογή των ανωτέρω, το Υπουργείο Εσωτερικών «προέβλεψε ειδική χρηματοδότηση προς τους Δήμους»: Με την υπ’ αριθ. 1364/12-02-2018 Απόφαση Κατανομής Κεντρικών Αυτοτελών Πόρων (ΚΑΠ) έτους 2018 προς τους Δήμους για την κάλυψη λειτουργικών δαπανών των σχολείων, «αυξήθηκε το σχετικό κονδύλι κατά ποσό 28.000.000€», λαμβάνοντας υπόψη, μεταξύ άλλων, «τις αυξημένες υποχρεώσεις των Δήμων για την κάλυψη των δαπανών προμήθειας ΜΑΠ και γάλακτος των καθαριστριών με σύμβαση έργου» δυνάμει της προαναφερθείσας διάταξης.

Οι σχετικές αυτές δαπάνες, μάλιστα, «εντάχθηκαν ρητά στις επιτρεπόμενες λειτουργικές δαπάνες των σχολικών επιτροπών» (άρθρο 1 παρ. 6 της ΥΑ οικ. 1940/02-02-2018, ΦΕΚ Β’ 310, που αντικατέστησε την περ. γ’ παρ. 12 του άρθρου 3 της ΥΑ 8440/2011). Με άλλα λόγια, το θεσμικό πλαίσιο διασφάλισε ότι οι Δήμοι θα έχουν τους αναγκαίους πόρους και την αρμοδιότητα να παρέχουν τα ΜΑΠ και το γάλα στις σχολικές καθαρίστριες-συμβασιούχους έργου από το 2018 και μετά.

Ο Δήμος Ρόδου, όπως και όλοι οι Δήμοι, «έλαβε την αντίστοιχη κρατική επιχορήγηση» μέσω των ΚΑΠ για τον σκοπό αυτό. Ωστόσο, μέχρι σήμερα «οι δικαιούχες σχολικές καθαρίστριες με σύμβαση έργου δεν έχουν λάβει ούτε τα ΜΑΠ ούτε το γάλα που προβλεπόταν», ούτε έχει πραγματοποιηθεί η ισοδύναμη «αποτίμηση των παροχών αυτών σε χρήμα», όπως αναφέρει και το υπ. αριθμ. 110/28-12-2022 αίτημα του Συλλόγου Υπαλλήλων Δήμου Ροδίων (αρ. Πρωτ. 89316/28-12-2022 του Δήμου Ρόδου).

Αυτό σημαίνει ότι το κονδύλι που προορίστηκε από το αρμόδιο Υπουργείο ειδικά για την προστασία και το όφελος των εργαζομένων αυτών «δεν αξιοποιήθηκε για τον σκοπό που δόθηκε». Η μη διάθεση των ΜΑΠ συνιστά ουσιαστικά στέρηση ενός κατοχυρωμένου εργασιακού δικαιώματος των εργαζομένων αυτών και παράβαση της υποχρέωσης του Δήμου ως εργοδότη να διασφαλίζει την υγεία και την ασφάλειά τους.

Η ως άνω «μη χορήγηση» των Μέσων Ατομικής Προστασίας και του γάλακτος στους δικαιούχους υπαλλήλους δεν είναι απλώς μια διοικητική παράλειψη, αλλά πλέον χαρακτηρίζεται και ως «πειθαρχικό παράπτωμα εκ μέρους των αρμόδιων οργάνων του Δήμου». Συγκεκριμένα, το άρθρο 54 του ν. 4674/2020 (ΦΕΚ Α’ 53/2020) προβλέπει ότι η παράλειψη διάθεσης των προβλεπόμενων ΜΑΠ και γάλακτος στους εργαζομένους συνιστά «σοβαρή παράβαση καθήκοντος» του αρμόδιου οργάνου, η οποία «τιμωρείται πειθαρχικώς» Η πρόβλεψη αυτή υπογραμμίζει την βαρύτητα της υποχρέωσης του εργοδότη-Δήμου να παρέχει τα ΜΑΠ και το γάλα: η μη συμμόρφωση δεν έχει μόνο αστικές συνέπειες (αξίωση αποζημίωσης από τους εργαζομένους), αλλά επισύρει και πειθαρχικές κυρώσεις για τους υπεύθυνους.

Πέραν τούτου, η κυβέρνηση με νεότερη ρύθμιση διασφάλισε ότι οι εργαζόμενοι δεν θα απωλέσουν το δικαίωμά τους στις παροχές αυτές σε περίπτωση που δεν τους δοθούν εγκαίρως. Συγκεκριμένα, με το άρθρο 97 του Ν.4483/2017, όπως τροποποιήθηκε και ισχύει, προβλέπεται ρητά ότι «τα ΜΑΠ που δεν χορηγούνται εντός του έτους αποτιμώνται σε χρήμα» (με βάση την τιμή προμήθειας από διαγωνισμό) και «αποδίδονται στους δικαιούχους». Με την ίδια διάταξη, καταργήθηκε τυχόν αντίθετη ρύθμιση και ορίστηκε ότι «οι δικαιούχοι, οι οφειλές και κάθε σχετική λεπτομέρεια καθορίζονται με απόφαση του οικείου δημοτικού συμβουλίου».

Έτσι, από το 2020 υφίσταται σαφής νόμιμη βάση για την «αποτίμηση σε χρήμα» των ΜΑΠ (και συναφών παροχών, όπως το γάλα) που δεν δόθηκαν, με αναδρομική κάλυψη, εφόσον το Δημοτικό Συμβούλιο προσδιορίσει τους δικαιούχους και το ποσό που τους οφείλεται. Η πρόβλεψη αυτή επιβεβαιώνει την «υποχρέωση» του Δήμου να προβεί στην ικανοποίηση του δικαιώματος των εργαζομένων έστω και εκ των υστέρων, και μάλιστα αναθέτει ρητά στο Δημοτικό Συμβούλιο την αρμοδιότητα να ρυθμίσει το ζήτημα με απόφασή του.

Με τις 229/2021 και 62/2022 αποφάσεις του Δημοτικού Συμβουλίου εκ παραδρομής οι Σχολικές Καθαρίστριες με συμβάσεις έργου δεν συμπεριελήφθησαν στις συνημμένες αυτών λίστες, με αποτέλεσμα να αποκλειστούν από την αποτίμηση σε Χρήμα της περιόδου 2017-2020. Οι δικαιούχες εργαζόμενες (σχολικές καθαρίστριες με σύμβαση έργου) έχουν ήδη προβεί στις δέουσες ενέργειες για τη διασφάλιση των δικαιωμάτων τους. Ήδη με το υπ’ αριθ. πρωτ. 110/28-12-2022 αίτημα του Συλλόγου Υπαλλήλων Δήμου Ρόδου προς τις αρμόδιες υπηρεσίες του Δήμου (αρ. Πρωτ. 89316/28-12-2022 του Δήμου Ρόδου), «υπεβλήθη επίσημο αίτημα για αποτίμηση σε χρήμα των ΜΑΠ και του γάλακτος από το 2018». Στο αίτημα αυτό υπενθυμίζεται η σχετική εγκύκλιος του Υπ. Εσωτερικών και τονίζεται ότι «μέχρι σήμερα δεν έχει χορηγηθεί ούτε σε είδος ούτε σε χρήμα το δικαίωμα αυτό», καθώς και ότι η μη χορήγηση συνιστά πειθαρχικό αδίκημα. Ζητείται δε ρητά «η λήψη απόφασης από το Δημοτικό Συμβούλιο» για την αποτίμηση σε χρήμα των ΜΑΠ και του γάλακτος στις εργαζόμενες αυτές από το 2018 και εφεξής, σύμφωνα με τις οδηγίες του Υπουργείου Εσωτερικών».

Η υποβολή του αιτήματος αυτού, πέραν του ότι επαναφέρει το ζήτημα ενώπιον των αρμοδίων οργάνων για θεραπεία των διοικητικών πράξεων ή μη πράξεων, «έχει και νομικό αποτέλεσμα τη διακοπή της παραγραφής» τυχόν αξιώσεων των εργαζομένων από το χρόνο που κατέστησαν απαιτητές (2018, 2019), σύμφωνα με τις γενικές διατάξεις περί δικαιώματος αποζημίωσης από τον εργοδότη. Συνεπώς, το θέμα εκκρεμεί νόμιμα και ουσιαστικά ενώπιον του Δήμου, αναμένοντας την τελική επίλυσή του.

Ενόψει όλων των ανωτέρω:

καθίσταται σαφές ότι «ο Δήμος Ρόδου έχει νόμιμη υποχρέωση» να παράσχει στις σχολικές καθαρίστριες με συμβάσεις έργου το σύνολο των Μέσων Ατομικής Προστασίας και των προβλεπόμενων παροχών (γάλα κ.λπ.) από το 2018 μέχρι σήμερα, υποχρέωση την οποία μέχρι τώρα δεν έχει εκπληρώσει. Η υποχρέωση αυτή δεν αναιρείται λόγω της παρέλευσης του χρόνου. Αντιθέτως, η νομοθεσία επιβάλλει την αποκατάσταση της παράλειψης μέσω χρηματικής αποζημίωσης των εργαζομένων, και μάλιστα προβλέπει ρητά ότι το αρμόδιο όργανο για τον καθορισμό των δικαιούχων και την καταβολή του αντίστοιχου ποσού είναι το «Δημοτικό Συμβούλιο». Ως αρμόδιο όργανο οφείλει να συμμορφωθεί πλήρως με τις επιταγές του νόμου, να καλύψει τις εκκρεμούσες υποχρεώσεις του Δήμου προς τις εργαζόμενες και να διασφαλίσει την ίση μεταχείριση και την προστασία, την οποία δικαιούνται.

Για όλους τους παραπάνω λόγους:

αιτούμαστε

από το Δημοτικό Συμβούλιο του Δήμου Ρόδου να λάβει απόφαση «με την οποία θα εγκρίνεται η αποτίμηση σε χρήμα των μη χορηγηθέντων ΜΑΠ και της ημερήσιας χορήγησης γάλακτος προς τις σχολικές καθαρίστριες με σύμβαση έργου, για το διάστημα από το 2018 (ΜΑΠ) και από το 2018 έως και τον Ιούνιο 2019 (Γάλα)» καθώς και την «άμεση καταβολή» του αντίστοιχου ποσού στις δικαιούχους (στοιχεία αυτών από τις συμβάσεις υπάρχουν στο αρχείο της αρμόδιας υπηρεσίας του Δήμου-Σχολικής Επιτροπής).

Ρόδος, 13-05-2025

Εκ μέρους της Εργατικής Πρωτοπορίας Δήμου Ρόδου